Bạn là Bác Sĩ, muốn tham gia cộng đồng bác sĩ? Đăng ký tại đây.

Dị tật ống thần kinh thai nhi cần phát hiện sớm

Dị tật ống thần kinh thai nhi cần phát hiện sớm

Dị tật ống thần kinh là một dạng khiếm khuyết xảy ra ở não và cột sống của thai nhi phát triển không bình thường. Thống kê cho thấy cứ 1000 trẻ thì có 1 trẻ mắc dị tật ống thần kinh. Tỷ lại này khá hiếm tuy nhiên chúng ta không thể chủ quan với dị tật này ở thai nhi. Dị tật ống thần kinh ở thai nhi cần được phát hiện sớm để có hướng điều trị giải quyết đúng đắn.

Dị tật ống thần kinh thai nhi là gì?

Ống thần kinh ở thai nhi là nền tảng cốt lõi để phát triển thành hệ thần kinh hoàn thiện sau này, gồm bộ não, hộp sọ, tủy sống và xương sống. Ống thần kinh phát triển từ rất sớm, vào tuần thứ 3 của thai kỳ. Bắt đầu từ ngày thứ 18 của thai kỳ, ống thần kinh sẽ khép dần lại, cho đến ngày thứ 28 của thai kỳ thì ống thần kinh sẽ khép hoàn toàn.

Và nếu hiện tượng này không xảy ra đúng thời điểm này thì ống thần kinh sẽ không được đóng gập lại và gây ra hiện tượng dị tật ống thần kinh dẫn đến hậu quả khiếm khuyết não và cột sống ở thai nhi trong sự phát triển về sau.

Các loại dị tật ống thần kinh thường gặp ở thai nhi

dị tật ống thần kinh thai nhiTật nứt đốt sống (tật cột sống chẻ đôi)

Tật nứt đốt sống xảy ra khi phần ống thần kinh tạo thành cột sống và tuỷ sống không được đóng lại hoàn chỉnh gây nên tổn thương cho tuỷ sống bên trong.

Trẻ mắc dị tật này thường dẫn đến các biến chứng như:

  • Liệt phần thân dưới khó khăn trong việc vận động, hoặc thậm chí không vận động được
  • Tiêu tiểu khó khăn
  • Gặp phải các vấn đề liên quan đến tăng áp lực trong sọ, não úng thuỷ
  • Nếu bị nứt đốt sống quá nặng có thể dẫn đến tử vong

Thai vô não – Thai vô sọ

Đây là loại dị tật ống thần kinh nghiêm trọng nhất, phần não bị dị dạng nghiêm trọng và không có hộp sọ. Trường hợp bị thai vô não sẽ chết lưu ngay từ trong bụng mẹ hoặc chết ngay sau khi sinh.

Thoát vị não, màng não

Loại dị tật này chiếm khoảng 10% trong các dị tật của ống thần kinh. Thoát vị não xảy ra khi khuyết một phần xương sọ (thường ở vùng chẩm) dẫn đến thoát vị chứa dịch hoặc tổ chức não, phần não bị lộ ra ngoài xương sọ và chỉ được da bao bọc.

Thai nhi bị thoát vị não có tỷ lệ tử vong sơ sinh chiếm khoảng 40%, 80% có thể sống nếu được điều trị đúng cách tuy nhiên sẽ bị khuyết tật nặng nề về tâm thần, thiểu năng tinh thần – thần kinh.

Nguyên nhân nào gây dị tật ống thần kinh ở trẻ?

Thiếu acid folic

Xem thêm:

Có thể khẳng định rằng một trong những nguyên nhân chủ yếu gây dị tật ống thần kinh ở thai nhi là do chế độ dinh dưỡng của bà bầu, thai nhi không được cung cấp đủ axit folic, vitamin B12. Axit folic là nhân tố chính để ống thần kinh có thể khép kín hoàn toàn. Khi không được cung cấp đủ axit folic trước và trong thai kỳ, bào thai, ống thần kinh không được khép kín và gây ra các dị tật với biểu hiện như sứt môi, hở hàm ếch, dị tật tím, liệt các chi, não úng thủy, nứt đốt sống, dị tật ống thần kinh, nặng nề nhất là gây tử vong thai nhi và trẻ sau khi sinh.

Bất thường nhiễm sắc thể

Các vấn đề về bất thường nhiễm sắc thể cũng chính là nguyên nhân gây nên vấn đề liên quan đến dị tật ống thần kinh.

Do gen và môi trường

Nguy cơ sinh con bị dị tật cao hơn ở những bà mẹ sống ở môi trường ô nhiễm hoặc có lỗi sống không lành mạnh trong thời kỳ mang thai như hút thuốc, tiếp xúc thường xuyên với khói thuốc lá, làm việc tiếp xúc với nhiệt độ cao…

Do bệnh lý và việc sử dụng thuốc ở mẹ

Dị tật ống thần kinh sẽ có khả năng xảy ra cao hơn ở những bà mẹ mắc bệnh lý như:

  • Đã từng sinh con bị dị tật ống thần kinh
  • Mẹ bị dị tật ống thần kinh
  • Mẹ bị đái tháo đường phải phụ thuộc Insulin, kiểm soát đường huyết kém
  • Mẹ bị động kinh và phải trị bằng thuốc valproic hoặc carbamazepine.

Phát hiện sớm dị tật ống thần kinh thai nhi

Xem thêm:

phát hiện dị tật ống thần kinhĐể phát hiện sớm nhất tình trạng dị tật ống thần kinh ở thai nhi, mẹ bầu nên thực hiện các phương pháp như:

  • Siêu âm lần đầu tiên ở tuần thứ 8-14 để xác định các vấn đề về tổn thương cột sống và sọ của thai nhi có liên quan đến tật hở cột sống hay có các dị tật cột sống hay không.
  • Xét nghiệm dị tật ở tuần thứ 19-20 giúp xác định các vấn đề liên quan đến thể chất của thai nhi, khi xét nghiệm tật hở tủy sống sẽ được phát hiện.
  • Xét nghiệm nồng độ AFP ở tuần thai thứ 16-20 là xét nghiệm cần thiết phải làm để phát hiện dị tật ống thai thần kinh hiệu quả. Ở thời điểm thai kỳ này, xét nghiệm AFP cho phép phát hiện đến 98% các trường hợp dị tật ống thần kinh và nhiều loại dị tật bẩm sinh khác của thai nhi. Qua đó, bác sĩ sẽ định hướng điều trị phù hợp.

Phòng ngừa dị tật ống thần kinh như thế nào?

Cung cấp đủ axit folic trước và trong suốt thai kỳ là biện pháp phòng ngừa dị tật ống thần kinh hiệu quả nhất. Bằng cách này, bà bầu có thể giảm tỷ lệ dị tật ống thần kinh ở thai nhi đến 50-70%. Bởi vậy, phụ nữ ở độ tuổi mang thai cần uống bổ sung viên uống axit folic theo chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ.

Bên cạnh đó thực hiện một chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất là điều không thể thiếu. Cần bổ sung các thực phẩm giàu axit folic như súp lơ xanh, cải làn, đỗ tương, đỗ đỏ, đỗ đen và các loại hoa quả và nước hoa quả thuộc họ cam quýt, gan gia súc và gia cầm

Trên đây là những chia sẻ của Era Group về dị tật ống thần kinh thai nhi. Hi vọng với bài viết này, bạn có thể biết được nguyên nhân và cách ngăn ngừa những khiếm khuyết của ống thần kinh để trẻ được sinh ra khỏe manh, lành lặn. Cám ơn các bạn đã theo dõi bài viết.

Viết bình luận