Bạn là Bác Sĩ, muốn tham gia cộng đồng bác sĩ? Đăng ký tại đây.

Acid Folic cho bà bầu – Phòng ngừa dị tật thai nhi

Acid Folic cho bà bầu – Phòng ngừa dị tật thai nhi

Acid folic cho bà bầu là gì?

Acid folic và folate là những dạng khác nhau thường được gọi chung là Vitamin B9. Mặc dù đây là 2 dạng khác nhau nhưng chúng thường bị nhầm lẫn, ngay cả với các chuyên gia. Folate là dạng tồn tại tự nhiên trong cơ thể, còn Axit Folic là dạng tổng hợp, vì vậy, để có tác dụng, khi vào cơ thể, nó cần phải được chuyển hóa thành dạng Folate hoạt động. Axit Folic rất quan trọng cho dinh dưỡng hằng ngày của cơ thể người, giúp tổng hợp ADN và cũng là một trong những vi chất quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của bào thai, nhất là hệ thần kinh. Vì vậy, việc bổ sung Axit Folic cho bà bầu là điều rất quan trọng.

Vai trò của axit folic cho bà bầu trong thai kỳ

Ngăn ngừa khuyết tật bẩm sinh

Trong thời kỳ mang thai, não và tủy sống của bé đã được hình thành trong tử cung nên việc bổ sung đủ lượng axit folic vào thời điểm quan trọng này sẽ giúp thai nhi phát triển bình thường và khỏe mạnh, ngăn ngừa các khuyết tật bẩm sinh nghiêm trọng ở não và tủy sống như khiếm khuyết ở ống thần kinh (NTDs), nứt đốt sống hoặc có thể sinh ra thiếu một phần não bộ.

Phòng tránh bệnh thiếu máu

acid-folic-cho-ba-bau-bo-sung-khi-nao-eragroupvn

Axit folic đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc cung cấp các tế bào máu cho cơ thể, chúng giúp tạo ra các tế bào mới, bao gồm hồng cầu nên cần bổ sung đầy đủ axit folic cho mẹ bầu và thai nhi để ngăn được tình trạng thiếu máu, tránh xảy ra các trường hợp sảy thai, sinh non, dễ mắc chứng rối loạn tâm thần sau sinh, suy dinh dưỡng bào thai hoặc trẻ mới sinh ra mắc các bệnh về tim mạch, hở hàm ếch nếu mẹ thiếu axit folic nghiêm trọng.

Đảm bảo sự phát triển đầy đủ của thai nhi

Việc thiếu Axit Folic làm chậm quá trình tổng hợp ADN và phân chia tế bào, ảnh hưởng đến các khu vực có sự tái tạo tế bào nhanh như ở tủy xương. Sự thiếu hụt Axit Folic làm chậm sự tổng hợp ADN, trong khi đó là không ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp ARN và protein, khiến tạo ra nhiều các tế bào hồng cầu lớn trong máu, gọi là nguyên hồng cầu to, gây ra sự thiếu hồng cầu bình thường và chứng bệnh thiếu máu nguyên hồng cầu to.

Giảm nguy cơ ung thư

Axit folic có thể giảm một tỷ lệ nhỏ nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến ung thư, ví dụ như bệnh ung thư vú. Một số người sử dụng axit folic để ngăn ngừa bệnh ung thư ruột kết hoặc ung thư cổ tử cung. Nó được dùng để ngăn ngừa bệnh tim, đột quỵ cũng như giảm mức độ hóa chất trong máu (tan huyết tố). Tuy nhiên, những giả thuyết này đang gặp phải rất nhiều tranh luận và chưa thể đưa ra được kết luận chính xác.

Ngăn chặn một số bệnh lý khác

Axit folic còn được sử dụng cho chứng mất trí nhớ, bệnh mất trí, nghe kém do tuổi tác, giảm dấu hiệu lão hóa, xương yếu (loãng xương), chân bồn chồn, khó ngủ, trầm cảm, đau thần kinh, đau cơ bắp, AIDS, bệnh bạch biến và hội chứng Fragile-X.

Tác dụng của axit folic đối với trẻ em

Khả năng ngôn ngữ của trẻ

Axit folic đóng vai trò to lớn trong việc giảm nguy cơ trẻ phát triển chậm ngôn ngữ. Một nghiên cứu năm 2011, khi so sánh giữa các bà mẹ có sử dụng và các bà mẹ không sử dụng axit folic thì nhận thấy rằng, các bà mẹ sử dụng axit folic trong khoảng 4 tuần trước khi mang thai giảm thiểu nguy cơ sinh con bị chậm phát triển ngôn ngữ. Vì vậy, axit folic có rất nhiều lợi ích cho mẹ và thai nhi bởi nó tác động đến sự phát triển trí não và phòng tránh khỏi những nguy cơ khuyết tật ống thần kinh (NTD – Neural Tube Defects) ở trẻ.

Sức khỏe trẻ nhỏ

Axit folic còn có khả năng giúp ngăn chặn những dị tật bẩm sinh ống thần kinh nằm xung quanh hệ thần kinh trung ương do các ống này không khép kín và những dị tật về não, tủy sống như trẻ không có não và hộp sọ thường khó sống lâu hoặc tật nứt đốt sống gây khuyết tật vĩnh viễn.

Hậu quả của thiếu hụt acid folic cho bà bầu

bo-sung-acid-folic-cho-ba-bau-eragroupvn

  • Thiếu máu hồng cầu khổng lồ
  • Nguy cơ sẩy thai cao
  • Sinh non, sinh con nhẹ cân
  • Có mối quan hệ giữa việc thiếu acid folic với khuyết tật của ống thần kinh của thai nhi (nứt đốt sống và não úng thủy).

Những phụ nữ nào dễ bị ảnh hưởng của thiếu acid folic?

Tất cả các bà mẹ đều có nguy cơ tiềm ẩn sinh ra những em bé bị nứt đốt sống, não úng thủy bất kể họ bao nhiêu tuổi, họ có con lần đầu hay đã có nhiều con khỏe mạnh, ngay cả khi sức khỏe của chính bà mẹ rất tốt. Tuy vậy có một số bà mẹ bắt buộc phải theo chế độ bổ sung acid folic chặt chẽ như sau:

  • Tình trạng dinh dưỡng kém, sụt cân, ăn ít, khẩu phần ăn không cân đổi, nghèo vi chất dinh dưỡng.
  • Có giai đoạn không ăn được do mệt mỏi. lo lắng, hoặc chán ăn.
  • Mới sẩy thai, hay thai chết lưu.
  • Làm việc vất vả hoặc bị căng thẳng thần kinh trầm trọng.
  • Phụ nữ đẻ dày, có nhiều con, có thể để lại hậu quả tình trạng dinh dưỡng kém, do vậy rất cần đủ acid folic trước khi thụ thai.
  • Có tiền sử sinh con khiếm khuyết ống thần kinh.
  • Nghiện rượu hay thuốc lá.

Nhu cầu Acid folic cho bà bầu bao nhiêu là đủ?

Nhu cầu trung bình 3mcg/kg trọng lượng cơ thể đáp ứng được cho nhu cầu người trưởng thành, tương đương 180 – 200mcg/ngày.

Ở người trưởng thành cần 180 – 200mcg Axit Folic mỗi ngày. Nhưng trong giai đoạn mang thai nhu cầu bổ sung tăng lên, bà bầu cần khoảng 400mcg/ngày để đáp ứng:

  • Sự gia tăng của quá trình phân chia tế bào cũng như tăng kích thước tử cung.
  • Cần cho tổng hợp nhân tế bào Acid deoxyribo nucleic (ADN), Acid ribo nucleic (ARN), và protein.
  • Hình thành nhau thai.
  • Số lượng tế bào hồng cầu gia tăng theo khối lượng máu tăng.
  • Tăng trưởng của bào thai.
  • Và do tăng thải Folate qua nước tiểu trong khi mang thai.

Liều lượng sử dụng Axit Folic cho bà bầu

Axit Folic tuy không thể thiếu trong thành phần dinh dưỡng của bà bầu nhưng việc dùng quá liều sẽ gây những phản ứng ngược gây hại cho sức khỏe. Thừa Axit folic sẽ kiến các tế báo mới tăng trưởng quá nhanh có thể dẫn đến thoái hóa tủy sống, đặc biệt với những người có khối u, thừa Axit Folic sẽ làm cho khối u phát triển nhanh hơn.

Đối với mẹ bầu thừa Axit Folic có thể đối mặt với chứng ngứa, nổi ban mề đay và rối loạn tiêu hóa. Gặp trường hợp này mẹ bầu cần nhanh chóng uống nước nhiều để đào thải bớt lượng Axit Folic dư thừa ra khỏi cơ thể.

Các bác sĩ khuyến cáo hàm lượng Axit Folic cần bổ sung như sau:

  • Đối với phụ nữ đang chuẩn bị mang thai nên dùng 400 microgram Axit Folic mỗi ngày.
  • Phụ nữ có thai nên dùng 500mcg – 600mcg Acid Folic mỗi ngày bao gồm cả trong viên uống tổng hợp và trong thức ăn….
  • Phụ nữ cho con bú nên uống hằng ngày 500 microgram.

Trường hợp nếu các mẹ có tiền sử sinh con bị dị tật bẩm sinh như nứt đốt sống hay thiếu một phần não, và dự định sinh thêm con, nên hỏi bác sĩ trước khi uống. Thông thường những trường hợp này cần sử dụng acid folic liều cao theo từng trường hợp cụ thể.

Bổ sung acid folic cho bà bầu như thế nào?

Bổ sung từ thực phẩm

acid-folic-cho-ba-bau-bang-thuc-pham-eragroupvn

Các nguồn rau củ quả và những thực phẩm lên men và thịt bò chính là nguồn cung cấp lượng acid folic cần thiết dành cho bà bầu. Những thực phẩm giàu acid folic bao gồm:

  • Các loại đậu như đậu lăng, đậu đen, đậu phộng,..
  • Rau xanh
  • Măng tây
  • Nước cam hoặc quả cam
  • Trứng luộc chín
  • Gạo lức
  • Bánh mì đen

Bổ sung Axit folic cho bà bầu bằng thuốc uống

Trong một số trường hợp việc bổ sung acid folic bằng những loại thực phẩm thông thường không đáp ứng được nhu cầu của bà bầu. Do đó việc sử dụng các loại thuốc uống bổ dung acid folic là rất cần thiết

Theo khuyến cáo trước khi có thai bạn nên uống một viên thuốc bổ sung acid folic có chứa 400 microgam acid folic mỗi ngày.
Trong thời gian thai kỳ, phụ nữ được khuyên sử dụng 600 microgam acid folic mỗi ngày. Bác sĩ có thể kê đơn một loại thuốc chứa acid folic trước sinh cho bạn. Hoặc bạn cũng có thể mua thuốc chứa acid folic trước sinh mà không cần đơn của bác sĩ.

Chú ý là acid folic được khuyến cáo sử dụng mỗi ngày từ 400 đến 600 microgram, khi đó lượng acid folic dư sẽ được thải ra nước tiểu và không có ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe. Trong trường hợp sử dụng acid folic với liều cao trên 1000 microgam mỗi ngày và trong một thời gian dài có thể gây tiêu chảy, buồn nôn, khó tiêu, có vị lạ trong miệng, phấn kích và nặng nề nữa là động kinh.

Một số lưu ý khi sử dụng vitamin axit folic cho bà bầu

  • Nên uống axit folic giữa 2 bữa ăn
  • Vitamin C sẽ làm tăng hấp thu sắt. Do đó bạn hãy uống viên sắt – axit folic chung với nước cam hoặc nước trái cây
  • Tránh uống thuốc với nước trà, cà phê, rượu vì axit folic sẽ làm giảm khả năng hấp thu
  • Uống axit folic thường hay bị táo bón nên cần uống nhiều nước và ăn nhiều chất xơ

Trong suốt quá trình mang thai, các bác sĩ khuyến cáo mẹ bầu nên bổ sung ngay vitamin cần thiết này cho cơ thể (có thể bổ sung bằng những thực phẩm thông thường lẫn sử dụng các thực phẩm chức năng) để thai nhi có đầy đủ các chất dinh dưỡng nhất có thể, đảm bảo cho sự phát triển toàn diện của trẻ.

Viết bình luận