Bạn là Bác Sĩ, muốn tham gia cộng đồng bác sĩ? Đăng ký tại đây.

5 sai lầm khi chăm sóc trẻ bị tiêu chảy

5 sai lầm khi chăm sóc trẻ bị tiêu chảy

Tiêu chảy là bệnh phổ biến ở trẻ nhỏ, đặc biệt là ở trẻ 6 tháng đến 2 tuổi. Nếu trẻ không được chăm sóc và xử lý đúng cách và kịp thời sẽ dẫn tới tình trạng mất nước, ảnh hưởng đến sức khỏe và nguy hiểm hơn có thể dẫn tới tử vong. Trên thực tế, nhiều cha mẹ chưa biết cách chăm sóc khi trẻ bị tiêu chảy, có nhiều sai lầm khi chăm sóc trẻ bị tiêu chảy. Qua bài viết sau đây, cha mẹ hãy cùng tìm hiểu về bệnh tiêu chảy ở trẻ và cách chăm sóc trẻ bị tiêu chảy.

Bệnh tiêu chảy ở trẻ nhỏ

Tiêu chảy ở trẻ nhỏ là khi trẻ đi ngoài phân lỏng hoặc toé nước trên 3 lần trong 24 giờ. Nếu tiêu chảy không quá 14 ngày gọi là tiêu chảy cấp. Nếu tiêu chảy trên 14 ngày gọi là tiêu chảy kéo dài.

Nguyên nhân gây tiêu chảy cho trẻ chủ yếu là vi khuẩn, virus như các chủng E.Coli, trực khuẩn Lỵ, Salmonella, phẩy khuẩn tả,… hoặc các loại kí sinh trùng như Entamoeba histolytica, Giardia lambia, Cryptosporidium,… và một số loại nấm. Con đường lây truyền trực tiếp qua thức ăn, nước uống không được vệ sinh và đảm bảo an toàn thực phẩm hoặc khi trẻ chơi đùa tiếp xúc trực tiếp với tác nhân gây bệnh.

trẻ bị tiêu chảyCác yếu tố nguy cơ khiến trẻ dễ bị bệnh tiêu chảy:

  • Tuổi: Trẻ dưới 2 tuổi hay bị tiêu chảy, đặc biệt là trẻ ở độ tuổi 6 – 11 tháng (trẻ trong giai đoạn ăn sam).
    Tình trạng suy dinh dưỡng: Trẻ suy dinh dưỡng dễ mắc bệnh tiêu chảy và bệnh thường nặng, dễ gây tử vong.
  • Tình trạng suy giảm miễn dịch: Trẻ bị bệnh sởi, bị nhiễm HIV – AIDS thường tăng tính cảm thụ đối với bệnh tiêu chảy.
  • Cơ địa: Trẻ đẻ non, đẻ yếu, sức đề kháng kém.
  • Dinh dưỡng kém: Trẻ không bú mẹ, ăn nhân tạo không đúng phương pháp, ăn sam sớm, thức ăn để lâu.
  • Thói quen chăm sóc: Cho trẻ bú chai, vì chai và vú cao su rất khó rửa sạch.
  • Vệ sinh: Sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm, chế độ vệ sinh cá nhân, vệ sinh ăn uống kém.
  • Các nhiễm khuẩn ngoài ruột cũng có thể gây ỉa chảy: viêm phổi, viêm tai giữa, viêm tai xương chũm, nhiễm trùng đường tiết niệu.
  • Trẻ được dùng kháng sinh bừa bãi, nhất là các loại kháng sinh dùng bằng đường uống sẽ tiêu diệt hết các vi khuẩn có lợi cho cơ thể, gây nên ỉa chảy do loạn khuẩn.

Dấu hiệu nhận biết tiêu chảy ở trẻ nhỏ

Dấu hiệu điển hỉnh nhận biết trẻ tiêu chảy là đi ngoài phân lỏng hoặc tóe nước, có kèm theo nôn hoặc không.

  • Tiêu chảy: Thường xảy ra đột ngột bởi dấu hiệu ỉa nhiều lần phân nhiều nước, có thể có lẫn nhầy, máu và có mùi chua, tanh, nồng hoặc thối khẳn. Có trường hợp phân tự chảy ra do bị liệt cơ co thắt hậu môn.
  • Nôn: Thường xuất hiện sớm trước khi có triệu chứng ỉa lỏng từ vài giờ đến vài chục giờ. Nôn có thể xảy ra liên tục hoặc chỉ nôn một vài lần trong ngày làm trẻ mất nước, điện giải.
  • Biếng ăn: Thường xuất hiện sớm ngay sau khi trẻ bị tiêu chảy. Trẻ thường từ chối các thức ăn thông thường, chỉ thích uống nước.
  • Mất nước: Trẻ có tỉnh táo hay không, có khát không, dấu hiệu uống nước háo hức. Khi trẻ không uống được nước, uống kém, lờ đờ mệt mỏi, không tỉnh táo, li bì, ngủ khó đánh thức, mắt trũng, môi miệng khô thì trẻ đang mất nước nặng.
  • Dấu hiệu khác: Mạch nhanh nhỏ, thở nhanh, khó thở, đái ít nước tiểu sẫm màu, trẻ nhỏ còn thóp nếu thóp trũng xuống chứng tỏ mất trẻ đang mất nước nặng.

Những sai lầm trong chăm sóc trẻ bị tiêu chảy

Xem thêm:

Trên thực tế hiện nay, có nhiều cha mẹ vẫn còn những quan điểm sai lầm khi chăm sóc trẻ bị tiêu chảy, có thể dẫn tới tình trạng trẻ bị tiêu chảy nặng hơn, nguy hiểm hơn có thể ảnh hưởng đến tính mạng trẻ.

Sử dụng các loại thuốc cầm tiêu chảy

Bệnh tiêu chảy ở trẻ em đa phần là do nhiễm khuẩn đường ruột, tiêu chảy phân lỏng cũng là cách bảo vệ cơ thể giúp thải trừ vi khuẩn, chất độc. Các thuốc cầm tiêu chảy là những loại thuốc làm giảm nhu động ruột, liệt ruột làm phân không được thải ra ngoài, vi khuẩn và chất độc hại bị tích tụ lại trong ruột. Trẻ vẫn bị “tiêu chảy” nhưng phân không bài xuất ra ngoài được, ứ lại trong ruột gây chướng bụng, viêm ruột, thậm chí làm tắc ruột, thủng ruột, tử vong.

Không cho trẻ uống nước

Khi đường ruột bị nhiễm khuẩn, nhiễm độc thì gây tiêu chảy là một hình thức tống các chất độc, vi khuẩn ra ngoài. Nên dù có cho trẻ uống nước hay không ruột vẫn bị kích thích và tăng tiết nhiều dịch ruột gây ra tiêu chảy. Những phần ruột chưa bị tổn thương vẫn hấp thu được nước và chất bổ dưỡng như bình thường nên cần phải cho trẻ tiếp tục ăn như bình thường và uống nhiều nước hơn để bù nước và phòng suy dinh dưỡng cho trẻ bệnh.

Đổi sữa

Đây là sai lầm mà rất nhiều bà mẹ đều mắc phải. Chỉ phải đổi sữa nếu trẻ tiêu chảy nhiều hơn rõ rệt sau mỗi lần bú hoặc khi trẻ tiêu chảy do dị ứng sữa bò. Tuy nhiên, bố mẹ cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để lựa chọn loại sữa phù hợp với trẻ.

Kiêng cữ quá mức

Cha mẹ chỉ cho trẻ ăn cháo muối vì sợ trẻ không tiêu được. Khi đường ruột bị nhiễm khuẩn, nhiễm độc gây tiêu chảy thì những phần ruột chưa bị tổn thương vẫn hấp thu được nước và chất bổ dưỡng như bình thường nên cần phải cho trẻ tiếp tục ăn như bình thường và uống nhiều nước hơn để chống mất nước và phòng suy dinh dưỡng cho trẻ.

Nghĩ rằng trẻ bị tiêu chảy là do thức ăn người mẹ ăn hằng ngày

Do quan niệm sai lầm này mà nhiều gia đình đã ngưng cho bé bú, hoặc thay đổi, cắt giảm nhiều món ăn trong khẩu phần ăn của người mẹ, làm suy dinh dưỡng người mẹ và thiếu sữa cho con. Việc trẻ em bị tiêu chảy có liên quan đến vệ sinh ăn uống của trẻ, vệ sinh bàn tay không thường xuyên, trẻ hay mút tay… chứ không liên quan gì đến thức ăn người mẹ ăn hàng ngày.Không có việc mẹ ăn quá chua hoặc ăn chất tanh, chất quá bổ… cho con bú làm trẻ bị tiêu chảy.

Chế độ dinh dưỡng chăm sóc trẻ bị tiêu chảy

chăm sóc trẻ bị tiêu chảyBù dịch chống mất nước điện giải

  • Cho trẻ uống dung dịch Oresol ngay sau lần ỉa phân lỏng đầu tiên .
  • 50 – 100 ml sau mỗi lần đi ỉa đối với trẻ dưới 2 tuổi.
  • 100 – 200 ml sau mỗi lần đi ỉa đối với trẻ từ 2 – 5 tuổi.
  • Uống theo nhu cầu đối với trẻ trên 5 tuổi

Cách pha oresol

Pha ORS: hoà cả gói oresol 1 lần với 1 lít nước nguội. Dung dịch đã pha chỉ được dùng trong 24 giờ.

Ngoài ra nếu không có oresol có thể dùng một số dung dịch thay thế sau đây

  • Nấu nước cháo muối: 1 nắm gạo + 6 bát (200ml/bát) nước + 1 nhúm muối, đun sôi cho đến khi hạt gạo nở tung ra, chắt lấy 1000ml. -Uống trong thời gian 6 giờ, không hết đổ đi, nấu nồi khác.
  • Nước muối đường: Hoà tan 1 thìa cafe muối (3,5g) + 8 thìa cafe đường (40g) + 1000ml nước sôi để nguội.
  • Uống trong vòng 24 giờ.
  • Nước dừa non: Hoà tan 1 thìa cafe muối (3,5g) trong 1000ml nước dừa non. Uống trong 6 giờ, không hết đổ đi pha bình khác.

Cung cấp đủ các chất dinh dưỡng

Cho trẻ ăn đầy đủ các chất, nhất là chất đạm để thúc đẩy quá trình đổi mới tế bào ruột và phòng bệnh suy dinh dưỡng

  • Tiếp tục cho trẻ bú mẹ đối với trẻ đang bú mẹ.
  • Tiếp tục cho trẻ ăn những thức ăn thay thế sữa mẹ phù hợp với tháng tuổi đối với trẻ đang được nuôi dưỡng bằng chế độ ăn nhân tạo.
  • Tiếp tục cho trẻ ăn sam đối với trẻ đang trong thời kỳ ăn sam.
  • Tiếp tục cho trẻ ăn bình thường đối với trẻ lớn.
  • Thức ăn của trẻ tiêu chảy phải nấu nhừ, dễ tiêu hoá, giàu chất dinh dưỡng, nhất là chất đạm, giàu –
  • Vitamin và muối khoáng.
  • Chia nhỏ bữa ăn của trẻ.

Dự phòng bệnh tiêu chảy cho trẻ nhỏ

  • Thực hiện nguyên tắc ăn chín, uống sôi. Dùng nước sạch hàng ngày.
  • Ăn thức ăn nấu chín và không để quá lâu. Cần hâm kỹ thức ăn nấu chín và không để quá lâu.
  • Rửa tay với xà phòng và nước sạch, nên rửa tay trước khi chế biến thức ăn, hay cho trẻ ăn, sau khi thay tã, làm vệ sinh cho trẻ, sau khi đi vệ sinh.
  • Cho trẻ bú mẹ hoàn toàn đến 6 tháng tuổi và bú mẹ càng lâu càng tốt.
  • Ăn sam : cho trẻ ăn dặm những thức ăn gần giống với sữa mẹ , từ ít đến nhiều, từ loãng đến đặc, đa dạng bữa ăn .
  • Hạn chế cho trẻ bú bình và ngậm vú giả . Nếu dùng cần vệ sinh sạch sẽ cho bé trước và sau mỗi lần sử dụng .
  • Uống vitamin A định kỳ theo hẹn của nhân viên y tế, uống vacxin phòng rotavirus.
  • Tránh sử dụng kháng sinh bừa bãi.
  • Sử dụng hố xí hợp vệ sinh và xử lý an toàn phân trẻ nhỏ bị tiêu chảy .

Trên đây là một số chia sẻ hữu ích về bệnh tiêu chảy ở trẻ nhỏ, hi vọng với những thông tin trên sẽ cung cấp cho các mẹ có thêm những kiến thức về bệnh tiêu chảy ở trẻ nhỏ từ đó biết cách phòng tránh và chăm sóc khi trẻ bị tiêu chảy.

Viết bình luận